Lekcja 25
Jak powstaje utwór techno: stopa, rumble, hi-haty i komputer
Stopa: fundament
Wszystko zaczyna się od stopy. Klasyczna stopa techno pochodzi z automatu TR-909, o którym była lekcja. Dziś producenci używają jej próbek albo budują stopę od zera: z niskiego tonu, którego wysokość szybko opada, co daje charakterystyczne „bum”, i z krótkiego kliknięcia na początku, dzięki któremu stopę słychać nawet na małych głośnikach. Kilka dziesiątych sekundy dźwięku decyduje o charakterze całego utworu.
Rumble: dudnienie pod spodem
W hipnotycznym i ciężkim techno pod stopą pracuje rumble, niski, falujący bas. Najczęściej robi się go ze stopy: kopię stopy przepuszcza się przez długi pogłos, obcina wysokie tony i ścisza w chwili uderzenia oryginalnej stopy, żeby się nie zderzały. Ta technika nazywa się sidechain. Efekt to dudnienie, które wypełnia przestrzeń między uderzeniami. W naszym Studio jest osobna ścieżka „rumble”: włącz ją razem ze stopą i posłuchaj różnicy.
Hi-haty i swing
Hi-haty nadają rytmowi ruch. Otwarty hi-hat między uderzeniami stopy to podpis techno, a zamknięte hi-haty w szesnastkach napędzają całość. Producenci często dodają swing: co drugi krok jest lekko opóźniony, więc rytm przestaje być mechaniczny i zaczyna się kołysać. Posłuchaj „The Bells” Jeffa Millsa: hi-haty i perkusja są tam równie ważne jak melodia dzwonów. Swing też znajdziesz w Studio.
Komputer i program
Większość dzisiejszego techno powstaje w programie do produkcji muzyki, w skrócie DAW. Jednym z najpopularniejszych w tym gatunku jest Ableton Live, o którym była mowa w poprzedniej lekcji. Producenci łączą go z zewnętrznymi syntezatorami i automatami albo pracują wyłącznie na wtyczkach. Dobre techno da się zrobić na zwykłym laptopie i słuchawkach. Ważniejsze od sprzętu są uszy i cierpliwość.
Sample i prawa autorskie
Wiele utworów techno korzysta z sampli: fragmentów innych nagrań, głosów, dźwięków z filmów. Kiedyś robiło się to swobodnie, dziś wydanie utworu z rozpoznawalnym fragmentem cudzego nagrania wymaga zgody właściciela praw. Dlatego producenci często korzystają z gotowych bibliotek dźwięków, które kupuje się razem z licencją, albo nagrywają własne dźwięki.
Posłuchaj
- Jeff Mills The Bells 1997
- Rødhåd Target Line 2017
- Ben Klock & Fadi Mohem Gateway 2022
Quiz
Czym jest „rumble” w produkcji techno?
Pokaż odpowiedź
To niski, dudniący bas zrobiony zwykle ze stopy przepuszczonej przez pogłos, z obciętymi wysokimi tonami. Wypełnia przestrzeń między uderzeniami stopy i daje charakterystyczne, hipnotyczne „falowanie”.