Lekcja 24
Na żywo czy z płyt: live acty, syntezatory modularne i laptop
DJ set a live act
DJ gra utwory, które już istnieją: swoje i cudze, łącząc je w jedną opowieść. Live act to coś innego. Artysta przychodzi ze sprzętem albo z własnymi ścieżkami i tworzy muzykę na scenie: włącza i wyłącza partie, kręci filtrami, zmienia rytm. Każdy koncert brzmi trochę inaczej, a czasem coś pójdzie nie tak, co też jest częścią uroku.
Automaty na scenie
Granie na żywo jest w techno od początku. W lekcji o Underground Resistance wspominaliśmy, że Jeff Mills programował rytmy na TR-909 w trakcie setów. Brytyjczycy Blawan i Pariah od 2011 roku występują jako Karenn i grają wyłącznie na analogowym sprzęcie, bez komputera. Część utworów powstaje u nich z improwizacji podczas koncertów, a w 2019 roku założyli wytwórnię Voam, która wydaje też nagrania z ich występów.
Syntezatory modularne
Zwykły syntezator ma ustalone połączenia w środku. Syntezator modularny to zestaw osobnych modułów, jak oscylatory, filtry czy generatory obwiedni, które łączy się kablami w dowolny sposób. Pierwsze takie systemy powstawały w latach 60. W 1995 roku niemiecka firma Doepfer opisała format Eurorack, a w 1996 roku wypuściła pierwsze moduły systemu A-100. Dziś Eurorack to standard, w którym moduły robią setki firm. Luke Slater jako Planetary Assault Systems nazwał nawet jedną z płyt „Future Modular”.
Laptop, który zmienił koncerty
W 2001 roku berlińska firma Ableton wydała program Live, współtworzony przez Roberta Henkego, którego znasz z lekcji o dub techno jako Monolake. W odróżnieniu od starszych programów Live był pomyślany do grania na scenie: pętle i fragmenty utworów można odpalać w dowolnej kolejności i na bieżąco zmieniać. Dzięki temu wielu producentów zaczęło grać koncerty z laptopem i kontrolerem zamiast ciężarówki sprzętu.
Co wybrać jako słuchacz
Na festiwalu warto zajrzeć na live act choćby raz: zobaczysz, jak techno powstaje z maszyn na twoich oczach. Spróbuj też sam w naszym Studio. To, co robisz, włączając i wyłączając ścieżki w trakcie grania, to w małej skali właśnie występ na żywo.
Posłuchaj
Quiz
W którym roku ukazał się pierwszy program Ableton Live?
Pokaż odpowiedź
W 2001 roku. Stworzyli go w Berlinie m.in. Gerhard Behles i Robert Henke, znany jako Monolake.