Techno w Polsce: od bunkrów do Unsound

Wolność i pustostany

Po 1989 roku w Polsce wszystko było nagle możliwe, także imprezy, o których wcześniej nikt nie słyszał. Pierwsze rave'y na początku lat 90. odbywały się w bunkrach, na skłotach, w opuszczonych magazynach i halach fabrycznych. W Warszawie legendą stał się klub Filtry na Ochocie, działający w latach 1992–1994. Kasety z miksami i muzyka z zachodnich stacji radiowych krążyły z rąk do rąk.

Parada Wolności

W drugiej połowie lat 90. Łódź miała własną odpowiedź na berlińską Love Parade, o której była mowa w lekcji o Berlinie. Paradę Wolności organizowali ludzie związani z łódzkim klubem Alcatraz. Przez kilka lat przez miasto przejeżdżały platformy z DJ-ami i tłumy tańczących. W 2002 roku władze miasta zakazały imprezy. Parada wróciła dopiero w 2022 roku.

Pionierzy

Jednym z pierwszych polskich producentów techno, którzy zaistnieli na świecie, jest warszawiak Jacek Sienkiewicz. Zaczynał w latach 90. od TB-303, a około 2000 roku założył własną wytwórnię Recognition. W 2002 roku frankfurcka wytwórnia Cocoon Svena Vätha wydała jego album „Téchnè”, pierwszy album studyjny w jej katalogu. Sienkiewicz współpracował potem m.in. z Ricardo Villalobosem i grał na festiwalach od Detroit po Montreal.

Festiwale

W 2003 roku w krakowskich piwnicach odbył się pierwszy Unsound. Dziś to jeden z najbardziej cenionych festiwali muzyki eksperymentalnej i elektronicznej na świecie, odbywający się co roku w październiku. Audioriver grał w Płocku nad Wisłą od 2006 do 2023 roku, a w 2024 roku przeniósł się do Łodzi. Do tego dochodzą m.in. Tauron Nowa Muzyka w Katowicach i warszawski Instytut Festival.

Nowe pokolenie

Polscy artyści są dziś częścią światowej sceny. Zamilska wydała w 2014 roku album „Untune”, mroczną, industrialną elektronikę. VTSS, czyli warszawianka Martyna Maja, zmieniła plany życiowe po wizycie na Unsound w 2012 roku: rzuciła prawo i zajęła się dźwiękiem. Grała w Berghain, a w 2022 roku wydawała już w brytyjskim Ninja Tune. Ciekawostka na koniec: nazwa rotterdamskiej wytwórni Mord holenderskiego producenta Basa Mooya pochodzi od polskiego słowa „morderstwo”.